Konya Ticaret Odası Karatay Üniversitesi’nde Ramazan ayının psikolojik ve toplumsal boyutlarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan İktisadi, İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi Dekan Yardımcısı ve Psikoloji Bölüm Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Muhammed Arıkan, Ramazan’ın modern insan için önemli bir irade eğitimi sunduğunu söyledi.
Arıkan, günümüz dünyasında tüketim kültürü ve anlık hazların birey üzerindeki etkisine dikkat çekerek, Ramazan ayının bu durum karşısında güçlü bir irade antrenmanı olduğunu ifade etti. Ramazan’ın özünde dürtü kontrolü ve irade terbiyesi bulunduğunu belirten Arıkan, bu sürecin insanın ego ve narsistik eğilimlerine karşı önemli bir denge oluşturduğunu dile getirdi.
Toplumda zaman zaman görülen “Ramazan’da daha fazla uyuyarak vakit geçirme” eğilimini eleştiren Arıkan, bu yaklaşımın ibadetin ruhuna aykırı olduğunu belirtti. Ramazan’ın bir “rehavet ayı” değil, insanın gözünü, kulağını ve nefsini kötü olandan uzak tutarak bilinçli bir şekilde yaşaması gereken bir eğitim süreci olduğunu söyledi.
Açlık ve susuzluk gibi fiziksel zorlukların insan davranışları üzerindeki etkisine de değinen Arıkan, bu sürecin doğru yönetilmemesi halinde öfke patlamalarına neden olabileceğini ifade etti. Psikolojik dayanıklılığın yalnızca aç kalmakla değil, bu zorlukla nasıl başa çıkıldığıyla ilgili olduğunu belirten Arıkan, Ramazan’ın doğru değerlendirildiğinde bir irade terbiyesine dönüştüğünü vurguladı.
Arıkan ayrıca modern psikolojide önemli yer tutan “anlam arayışı” konusuna değinerek, insanın gerçek anlamı maddi hedeflerde değil, güzel ahlakta ve başkalarına faydalı olmakta bulabileceğini söyledi. Ramazan ayının bireyin karakterini güçlendiren ve bu anlam arayışına yön veren önemli bir dönem olduğunu kaydetti.
Ramazan’ın empati duygusunu geliştiren bir süreç olduğunu belirten Arıkan, bu duygunun yalnızca düşüncede kalmaması gerektiğini, ihtiyaç sahiplerine yardım ederek toplumsal dayanışmanın güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Eski Ramazanlarda ev ortamında kurulan iftar sofralarının toplumsal bağları güçlendirdiğini hatırlatan Arıkan, günümüzde bu geleneğin giderek daha resmi ortamlara taşındığını ve bunun da duygusal bağları zayıflatabildiğini dile getirdi.
Ramazan ayının bireye önemli kazanımlar bıraktığını vurgulayan Arıkan, “Ramazan bize sabır, dürüstlük ve güzel ahlakı hatırlatır. Bu ayı doğru değerlendirirsek hayatımızda kalıcı bir dönüşüm sağlayabiliriz” ifadelerini kullandı.