Meram’ın Kızılören Mahallesi’nde yüzyıllardır değişmeyen bir gelenek, bu yıl da aynı heyecan ve aynı özenle sürdürülüyor. Bölgede bulunan doğal mağaralar, bir kez daha bin bir emekle hazırlanan tuluk peynirlerine ev sahipliği yapmaya başladı.
Meram Belediyesinin şenlik için hazırlattığı peynirler de mağaraya konuldu
Her yıl haziran ve temmuz aylarında başlayan bu kadim yolculukta, köylülerin büyük emeklerle hazırladığı peynirler doğal serinliği ve nemiyle ün yapan mağaralara bırakılıyor. Yaklaşık dört beş ay boyunca hiçbir katkı maddesi olmadan tamamen doğanın sunduğu şartlarda olgunlaşan peynirler, ekim ayının sonlarında yeniden gün yüzüne çıkarılıyor. O gün ise yalnızca peynirler değil; yüzlerce yıllık bir kültür, sabır ve emek de yeniden sofralara taşınıyor. Meram Belediyesi de bu yıl düzenlenecek Mağaradan Peynir Çıkarma Şenliği için hazırlattığı tuluk peynirlerini Kızılören’deki mağaralara yerleştirdi. Ekim ayı sonunda gerçekleştirilecek şenlikte vatandaşlara ikram edilmek üzere hazırlanan peynirler, doğaya emanet edildi.
Sabırla olgunlaşan lezzet
Kızılören’de peynir, nesilden nesile aktarılan bir yaşam kültürü. Köylü kadınlar sabahın ilk ışıklarıyla başlayan yoğun mesailerinde sütü işliyor, yağını ayırıyor, kaynatıyor, mayalıyor ve günler süren emeğin ardından tuluklara dolduruyor. Yıllardır bu işi yapan Miyase Koyuncu, peynirin hazırlanışını şu sözlerle anlattı; “Sütün yağı ayrılır. Sonra ısıtır, makineden çekeriz. Kaymağı ayrıldıktan sonra peynir mayasını çalarız. Kaynatırız. Süzgeçlere dökeriz. Suyunu taşla bastırarak çıkarırız. Sonra tuluğa basıp mağaralara koyarız. Ekim sonunda ya da kasım başında çıkarılır. Mağarada kalınca tadı yerine geliyor.”
Tuluğun sırrı; mağaranın bereketi
Kızılören tuluk peynirini özel yapan yalnızca kullanılan süt değil. Keçi ya da koyun derisinden hazırlanan tuluklar, peynirin nefes almasını sağlarken mağaranın doğal iklimi de lezzete kendine has aromasını kazandırıyor. Mahalle sakinlerinden Ahmet Koyuncu da bu geleneğin önemini şu sözlerle dile getirdi; “Tuluk deri olduğu için peynir daha korunaklı oluyor. Daha sağlıklı oluyor ve ayrı bir aroma veriyor. Bu gelenek bizim dedelerimizden beri devam ediyor. Her yıl yaz aylarında peynirler mağaraya konur. Çevre köylerden gelip tuluklarını mağaraya koyanlarda olur. Dört beş ay sonra herkes gelip peynirini alır. Yaz boyunca mağarada bekleyen peynirler, kışın sofralarımızı süsler.”
Başkan Kavuş; “Peynir çıkarma şenliğine heyecanla hazırlanıyoruz”
Bu etkinliğin yalnızca peynirin olgunlaşma süreci olmadığını aynı zamanda geçmişten bugüne uzanan kültürel bir mirasın yaşatılması anlamı taşıdığını söyleyen Meram Belediye Başkanı Mustafa Kavuş, etkinlik ile ilgili yaptığı açıklamada şu görüşlere yer verdi; “Kızılören’de ekim ayının sonu yaklaştığında mağaranın önünde yıllardır aynı heyecan yaşanıyor. Aylar önce bırakılan tuluklar tek tek çıkarılıyor. Her aile kendi peynirini teslim alırken mahallede adeta bayram havası oluşuyor. Geçtiğimiz yıl Meram Belediyesinin öncülüğünde yeniden canlandırılan Mağaradan Peynir Çıkarma Şenliği, bu yıl da aynı coşkuya hazırlanıyor. Bugün mağaraya yerleştirilen belediyeye ait tuluk peynirleri de ekim ayının sonunda düzenlenecek şenlikte çıkarılarak vatandaşlara ikram edilecek.
Başkan Kavuş; “Mağaraların kapısı açıldığında bir kültür adeta her yıl yeniden doğuyor”
Bu ikramlarla hem asırlık geleneğin yaşatılacağını hem de Kızılören’in eşsiz tuluk peynirinin daha geniş kitlelerle buluşacağını ifade eden Başkan Kavuş, sözlerini şöyle sürdürdü; “Bu etkinliğin içinde alın teri var. Yaylalarda otlayan sürülerin bereketi var. Anaların sabahın erken saatlerinde başlayan emeği var. Ecdadımızın yüz yıllardır sürdürdüğü üretim kültürü var. Ve en önemlisi; zamana meydan okuyan, yüzyıllardır hiç bozulmadan bugüne ulaşan Anadolu irfanı var. Şimdi o tuluklar yine sessiz mağaranın serinliğinde aylarca bekleyecek. Doğa, zaman ve sabır el ele verecek. Ekim ayının sonunda mağaranın kapıları yeniden açıldığında ise yalnızca peynirler değil, yüzlerce yıllık bir kültür de her yıl yeniden gün yüzüne çıkıyor.”