Konya’da son dönemde etkili olan yağışlar yeraltı suları açısından umut verse de ölçümlerde henüz beklenen artış görülmedi. Uzmanlar, yeraltı suyundaki düşüşün devam ettiğine dikkat çekerken, çiftçilerin ekim döneminde acele etmemesi ve mümkün olduğunca yağışlarla nemlenen toprağa ekim yapması gerektiğini vurguladı. Bölgede yaklaşık 734 obruk bulunurken, bunların 704’ünün Konya’da olduğu belirtildi.

Yağışların yeraltı sularına etkisinin henüz ölçümlere net şekilde yansımadığını belirten Konya Teknik Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Fetullah Arık, mevcut durumun yakından takip edildiğini söyledi. Özellikle ekim döneminde toprağın yeterince nemlenmesinin önemine dikkat çeken Arık, çiftçilere yeraltı suyuna yüklenmek yerine yağışların oluşturduğu toprak neminden yararlanmaları tavsiyesinde bulundu.

“Yeraltı suyundaki düşüş devam ediyor”

Yeraltı suyunun korunması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Fetullah Arık, bölgedeki su kullanımına ilişkin daha etkin ve kalıcı planlamalar yapılması gerektiğini söyledi.

Arık, “Yağışlar bizleri biraz umutlandırdı ancak ölçümlerde maalesef bu etkinin yeraltı suyunda çok net bir şekilde görülmediğini hatta yeraltı suyundaki düşüşün devam ettiğini söyleyebiliriz. Dolayısıyla bu kış döneminde, ekim döneminde, toprağın nemlenmesi gerekiyor. Zaten şu anda ekim dönemindeyiz. Ancak çiftçilerimizin çok acele etmeden, mevcut yağışlı dönemin biraz daha devam etmesini beklemelerini umuyoruz. Bu nedenle yeraltı suyuna yüklenmekten ziyade, mümkünse yağışlarla nemlenen toprağa ekim yapmalarını tavsiye ediyoruz.

Çünkü yeraltı suyunu hepimizin koruması ve kollaması gerekiyor. Bu dönem içerisinde, bölgedeki yeraltı suyu kullanımıyla ilgili mutlaka daha etkin ve kalıcı planlamaların yapılması gerekiyor” dedi.

Obrukların 704’ü Konya’da

Konya, Karaman ve Aksaray’ı kapsayan bölgede yaklaşık 734 obruk bulunduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Fetullah Arık, bunların 704’ünün Konya’da olduğunu söyledi.

Arık, “Bölgede yaklaşık 734 obruk var. Bunların 704’ü Konya’da, diğerleri ise Karaman ve Aksaray’da bulunuyor. Sayısal olarak baktığımız zaman obruk sayısının yükselmiş olmasına rağmen artış ivmesinin biraz azaldığını gözlemleyebiliyoruz.

Tabii ki yalnızca bir yılda yapılan gözlemle bu sonuca ulaşmak çoğu zaman doğru olmayabilir. Önümüzdeki yıllardaki obruk oluşum sayılarını da takip etmek gerekiyor. Çiftçilerimiz artık işin farkındalar. Daha fazla yeraltı suyu kullandıkları zaman obruk oluşumunun tetikleneceğini görüyorlar.

Konya, Karaman ve Aksaray’da yaklaşık 734 obruk bulunduğu, bunların 704’ünün Konya’da yer aldığı belirtildi. Obruk sayısında artış görülmesine rağmen oluşum hızındaki ivmenin bir miktar azaldığı ifade edilirken, yalnızca bir yıllık veriler üzerinden kesin değerlendirme yapılmasının doğru olmayacağı kaydedildi.

Bununla ilgili bölgede birçok çalışma da sürdürülüyor. Obrukların azalmasını, hatta tamamen durmasını ümit ediyoruz” şeklinde konuştu.

Yeraltı suyunun tasarruflu kullanılması hedefleniyor

Obruklarla ilgili yürütülen çalışmalara da değinen Arık, yeraltı suyunun daha tasarruflu kullanılması ve sulamada verim kaybının önlenmesine yönelik çalışmalar yapıldığını belirtti.

Arık, “Bizim özellikle bu bölgede Karatay Belediyesi ile birlikte yürüttüğümüz Avrupa Birliği projemizde, hem daha tasarruflu sulama yöntemleri kullanarak yeraltı suyunun tasarruf edilmesi hem de suyun daha az kullanılmasıyla verimin düşmemesi için birtakım çözümler üzerinde çalışılıyor.

Bu çalışmalara özellikle Bahri Dağdaş Tarımsal Araştırma ve Uygulama Merkezi’nin de katkıları bulunuyor. Bizim de devam eden çalışmalarımız var. Çalışmalarımızda özellikle obrukların izlenmesi ve hareketin belirgin bir eşiği aştığı yerlerde erken uyarı sistemlerinin oluşturulması üzerinde duruyoruz. Umarım buna çok gerek kalmayacak.

Sivas, Çankırı ve Çorum’da da benzer durumlar söz konusu

Yakın gelecekte yeraltı suyunu daha tasarruflu kullanırsak obruk oluşumlarının azalmasını ümit ediyoruz. Zamana bağlı olarak, yeraltı sularımızın karakterine ve kimliğine, öte yandan kayaların niteliğine bağlı olarak çözünmeler oluşacaktır.

Yer altında çok büyük rezervlerde kayalar var. Tuzlu kayalar ve tuzlu dağ olarak nitelendirdiğimiz yapılar bulunuyor. Bu yapıların önemli bir bölümünün çözünmesi de mümkün. Dolayısıyla burada yaptığımız çalışmalarda, özellikle Orta Anadolu Havzası’nda çok kalın bir tuz tabakası olduğunu biliyoruz.

Buradaki tuzlu seviyeler özellikle biraz derinde kaldıkları için orada da çözünmeler olacaktır. Dünyanın bazı bölgelerinde, özellikle tuzlu ve jipsli alanlarda obrukların çok yoğunlaştığını gözlemleyebiliyoruz. Ülkemizde de Sivas, Çankırı ve Çorum bölgelerinde benzer durumlar söz konusu” diye konuştu.