Hepatit (sarılık), erken dönemde belirti vermemesi nedeniyle fark edilmeden ilerleyebilen ancak doğru tanı, düzenli tarama ve aşılama ile büyük ölçüde önlenebilen önemli halk sağlığı sorunları arasında yer alıyor.
Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Hava Işkın, özellikle viral hepatitlerin hem önlenebilir hem de tedavi edilebilir hastalıklar olduğunu, buna rağmen birçok kişinin taşıyıcı olduğunun farkında olmadığını söyledi.
Viral hepatitler uzun süre belirti vermeyebilir
Karaciğer hücrelerinin hasarlanması ve iltihaplanması sonucu gelişen hepatitin; virüslerin yanı sıra bakteriler, mantarlar, parazitler, alkol kullanımı, bazı ilaçlar, otoimmün hastalıklar ve karaciğer yağlanması gibi birçok nedenle ortaya çıkabileceğini belirten Işkın, viral hepatitlerin çoğu zaman uzun süre belirti göstermeden ilerlediğini ifade etti.
Tedavi edilmeyen kronik hepatitlerin siroz, karaciğer yetmezliği ve karaciğer kanserine kadar ilerleyebileceğini vurgulayan Işkın, Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre hepatite bağlı ölümlerin arttığını, ölümlerin büyük bölümünün Hepatit B ve Hepatit C enfeksiyonlarından kaynaklandığını söyledi.
Her hepatit virüsünün bulaş yolu farklı
Hepatit A, B, C, D ve E virüslerinin bulaş yollarının birbirinden farklı olduğunu belirten Işkın, Hepatit A ve E’nin çoğunlukla kirli su ve kontamine gıdalar yoluyla bulaştığını, hijyen kurallarına uyulmasının büyük önem taşıdığını ifade etti.
Hepatit A’nın aşıyla önlenebildiğini, çocukluk çağı aşılama programı sayesinde görülme sıklığının önemli ölçüde azaldığını aktaran Işkın, Hepatit E için ise henüz ruhsatlı bir aşının bulunmadığını ve özellikle gebelikte daha ağır seyredebildiğini kaydetti.
Hepatit B aşıyla önleniyor, Hepatit C tedavi edilebiliyor
Kan ve vücut sıvılarıyla bulaşan Hepatit B ve Hepatit C’nin korunmasız cinsel temas, ortak enjektör kullanımı, steril olmayan tıbbi veya kozmetik işlemler ile anneden bebeğe doğum sırasında bulaşabildiğini belirten Işkın, tıraş bıçağı ve diş fırçası gibi kişisel eşyaların ortak kullanımının da risk oluşturduğunu söyledi.
Hepatit B’den korunmanın en etkili yolunun aşı olduğunu vurgulayan Işkın, Hepatit C için henüz koruyucu bir aşının bulunmadığını ancak günümüzde uygulanan antiviral tedaviler sayesinde hastalığın tamamen tedavi edilebildiğini ve siroz ile karaciğer kanseri riskinin önemli ölçüde azaltılabildiğini ifade etti.
“Herkes en az bir kez hepatit testi yaptırmalı”
Hepatit D virüsünün yalnızca Hepatit B enfeksiyonu bulunan kişilerde hastalığa yol açtığını belirten Uzm. Dr. Hava Işkın, “Hepatit D tek başına enfeksiyon oluşturmaz ancak Hepatit B enfeksiyonunu daha ağır ve hızlı seyreden bir tabloya dönüştürebilir. Bu nedenle herkesin hayatında en az bir kez hepatit testi yaptırmasını öneriyoruz” dedi.