Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Tuğba Sekmenli Tursun, gebelikte şeker hastalığının anne ve bebek üzerinde olumsuz etkiler oluşturabildiğini, tanı ve tedavinin gecikmesi halinde ciddi sağlık sorunlarının ortaya çıkabileceğini ifade etti.
Şeker hastalığının, kanda bulunan şekerin vücuttaki hücreler tarafından yeterince kullanılamaması sonucu kan şekerinin yükselmesiyle ortaya çıktığını belirten Op. Dr. Tuğba Sekmenli Tursun, yükselen kan şekerinin vücuttaki birçok organa zarar verdiğini söyledi. Türkiye’nin şeker hastalığının yüksek oranda görüldüğü ülkeler arasında yer aldığını aktaran Tursun, şeker hastalığının gebelik döneminde de ortaya çıkabildiğini belirtti.
Gebelikte görülen diyabetin anne ve bebeği olumsuz etkileyebildiğini vurgulayan Tursun, hastalığın bebeğin genlerinde ilerleyen yıllarda obezite ve kalp hastalıklarına yatkınlığa yol açabilecek değişikliklere neden olabildiğini söyledi. Diyabetin gebelikten önce var olan Tip 1 ya da Tip 2 diyabet ve gebelikte ilk kez ortaya çıkan gestasyonel diyabet olmak üzere iki şekilde görüldüğünü ifade eden Tursun, tüm gebeliklerin yüzde 1 ila 14’ünde gestasyonel diyabet görülebildiğini, Türkiye ortalamasının ise yüzde 7,7 olduğunu kaydetti.
Tedavi edilmezse ciddi sorunlara neden oluyor
Gebelikte şeker hastalığının tedavi edilmemesi halinde anne, anne karnındaki bebek ve yeni doğan bebekte ciddi problemlerin görülebileceğini belirten Op. Dr. Tuğba Sekmenli Tursun, annede enfeksiyon, bebeğin iri olması, doğum travmaları, artmış sezaryen oranı, doğum sonrası kanama ve gebelikte hipertansiyon gibi sorunlar yaşanabildiğini dile getirdi. Anne karnındaki bebekte ise yapısal anomaliler, erken doğum, düşük ve ani bebek ölümü gibi risklerin ortaya çıkabildiğini söyledi.
Yeni doğan dönemde ise en sık hipoglisemi ve metabolik değerlerde anormallikler görülebileceğini ifade eden Tursun, bebeğin iri ya da gelişimini tamamlayamadan küçük doğabileceğini, kalp büyümesi ve solunum sıkıntısı yaşanabileceğini, ilerleyen yıllarda diyabet ve obezite riskinin artabileceğini kaydetti.
“Şeker yükleme testi tanı koydurucu en değerli testtir”
Gebelikte şeker hastalığının tespitinde şeker yükleme testinin önemine dikkat çeken Op. Dr. Tuğba Sekmenli Tursun, açlık ve tokluk kan şekeri ölçümü ya da HbA1c gibi testlerin gebelik diyabetinin büyük bir kısmını tespit edemediğini belirtti. Tursun, doktorun aksini önermediği durumlar dışında şeker yükleme testinin tanı koydurucu en değerli test olduğunu vurguladı.
Şeker yükleme testinin anne ve bebek için zararlı olmadığını belirten Tursun, asıl zararın tanı konulamamış ve tedavi edilmemiş şeker hastalığından kaynaklandığını ifade etti. Testin 24–28. gebelik haftaları arasında yapıldığını söyleyen Tursun, 75 gram OGTT’nin tek basamaklı, 50 gram tarama testinin ardından 100 gram OGTT yapılan yöntemin ise çift basamaklı yaklaşım olarak adlandırıldığını anlattı.
Gestasyonel diyabet tanısı konulan gebelerde diyet, düzenli kan şekeri takibi ve gerekirse insülin tedavisinin büyük önem taşıdığını dile getirdi.
“Şeker yükleme testinin anne ve bebeğe zararı yoktur”
Şeker yükleme testinin kalori değerleriyle ilgili de bilgi veren Op. Dr. Tuğba Sekmenli Tursun, 50 gram testin yaklaşık 200 kalori, 100 gram OGTT’nin ise yaklaşık 400 kalori şeker içerdiğini belirtti. Bir dilim baklavanın yaklaşık 125 kalori olduğunu hatırlatan Tursun, bu testlerin günlük hayatta sıkça tüketilen gıdalarla benzer miktarda glikoz içerdiğini ifade ederek, testlerin anne veya bebekte zehirlenme, sakatlık ya da olumsuz bir etki oluşturmadığını söyledi.